Menengiç Güzel Mi? Hayatın Küçük Sürprizleri ve Menengiç’le Tanışma Hikayesi Menengiç, Nedir, Nereden Çıktı? İzmir’de yaşıyorum. Yani, bir yanda deniz, bir yanda güneş, ortada da her köşe başında tatlı tatlı sohbet eden insanlar var. Bunu bir türlü alışamadım. İnsanlar burada bir yandan geyik yaparken bir yandan hayatın derinliklerine iniyor. Tabii ben de bir gün arkadaşımın “Menengiç güzel mi?” sorusuyla tamamen farklı bir dünyaya adım attım. O an kafamda iki soru oluştu: “Menengiç nedir?” ve “Ben neden hala Menengiç’i bilmiyorum?” Tabii ki içimdeki derin sorgulamalar hemen başladı. “Menengiç” kelimesi kulağa bir tür eski Türk kahvesi markası gibi geliyordu ama meğerse bir…
8 YorumEtiket: de
Maymun Hepçil Mi? Küresel ve Yerel Perspektiften İnceleme Bugün biraz maymunlardan ve onların beslenme alışkanlıklarından bahsetmek istiyorum. “Maymun hepçil mi?” diye bir soru sormak, aslında ilk bakışta basit bir biyolojik soru gibi görünebilir. Ama bana kalırsa, bu konu hem küresel hem de yerel açıdan çok ilginç bir hal alabiliyor. Bursa’da yaşıyor olmam nedeniyle, Türkiye’deki farklı kültürlerden örnekler verirken, aynı zamanda dünya genelindeki maymunların beslenme alışkanlıklarına da değinmek istiyorum. Hadi gelin, birlikte bu konuya derinlemesine bir göz atalım. Maymun Hepçil Mi? – Genel Tanım ve Evrensel Bakış Maymunların beslenme alışkanlıkları, türlerine ve yaşadıkları çevreye göre farklılık gösterebilir. Ancak genellikle maymunlar hepçil…
14 YorumTürkiye’de Kaç Hidroelektrik Santral Var? Kültür, Mit ve Kimlik Perspektifiyle Bir Anlatı Bir antropolog olarak her yeni coğrafya, yeni bir hikaye demektir. Nehirlerden akan suyun hikâyesi, sadece jeolojik süreçlerin değil; toplulukların hafızası, ritüelleri, sembolleri ve kimlik anlatılarıyla da örülüdür. Peki, modern Türkiye’de kaç hidroelektrik santral (HES) vardır? Bu sorunun cevabı yalnızca teknik bir sayı değil; o sayının ardında yatan toplumsal gerilimler, inançlar ve güç ilişkileriyle birlikte okunmalıdır. Sayıların Arkasındaki Evrensel Temalar 2025 itibarıyla Türkiye’de 767 hidroelektrik santralinin faal durumda olduğu belirtilmektedir. [1] Bazı kaynaklar 735’e ulaşan rakamlar verirken [2], farklı kaynaklar 764 adetlik toplam HES sayısından da söz ederler. [3]…
6 YorumNazar İçin Hangi Taş İyi Gelir? – Değer, Talep ve İnanç Ekonomisi Üzerine Bir Analiz Ekonominin en temel kavramlarından biri kıtlıktır: Kaynaklar sınırlıdır, ama insanın arzuları sonsuz. Bu yalnızca üretim araçları için değil, inanç sistemleri ve simgesel değerler için de geçerlidir. Bir ekonomist gözüyle bakıldığında, nazardan korunmak için kullanılan taşlar da aslında birer “piyasa ürünü” değil, kolektif inancın ekonomiye yansıyan simgeleridir. Nazar için hangi taş iyi gelir? sorusu bu yüzden yalnızca mistik bir arayış değil; aynı zamanda, tüketici davranışlarının, arz-talep dengesinin ve sembolik değer üretiminin ekonomik bir hikâyesidir. Değerin Görünmeyen Eli: İnanç ve Piyasa Dengesi Adam Smith’in “görünmeyen el” teorisini…
12 YorumAtatürk’ün Mezarı Neden Açıldı? Tarih Dersinden Dedikoduya Dönüşen Bir Merakın Peşinde Şimdi dürüst olalım… Hepimizin aklında zaman zaman böyle “tuhaf ama merak uyandıran” sorular belirir. İşte onlardan biri: “Atatürk’ün mezarı neden açıldı?” Tarih derslerinde anlatılanlar, belgesellerde geçen cümleler, kulaktan kulağa dolaşan söylentiler derken konu bir anda ciddi olmaktan çıkıp, dost sohbetlerinde “ya gerçekten niye açtılar ki?” noktasına geliyor. Hazırsan, bu gizemli meseleye biraz mizah, biraz strateji, biraz da empati katarak dalıyoruz. — Tarih, Merak ve Azıcık Dedikodu: Mezar Açmanın Ciddi Nedenleri Her şeyden önce bir gerçeği kabul edelim: Bir mezarın açılması, öyle sabah kahvaltısından sonra “hadi gidip açalım” denilecek kadar…
10 YorumHerkesin hayatında, kelimelerle tarif edilemeyen o ağır anlar vardır. Belki bir kayıp, belki bir hayal kırıklığı, belki de insanın içine işleyen bir yalnızlık… İşte ben de bugün, sizlerle böyle bir hikâyeyi paylaşmak istiyorum. Çünkü “çileye girmek” sadece eski zamanlardan kalma bir deyim değil; aslında hayatın ta kendisi, kalbin derinliklerinde yankılanan bir yolculuktur. Bir Hikâyenin Başlangıcı Ali, hayatı boyunca stratejileriyle tanınmış bir adamdı. İşinde başarılı, sorunları çözmede pratik ve mantıklıydı. Onun için çileye girmek, bir engeli aşmak, bir problemi çözmek demekti. Ne kadar zor olursa olsun, bir çıkış planı yapar, o planı uygulamaya koyar ve yoluna devam ederdi. Zeynep ise bambaşka…
14 YorumOnna Ne Demek? Bir Kelimenin Ardındaki Kültür, Hikâye ve Gerçekler Bir dil öğrenirken en basit kelimeler bile sizi o kültürün derinliklerine çeken güçlü kapılar olabilir. Japonca’daki 「女」 (onna) kelimesi de tam olarak böyle bir kelime. İlk bakışta yalnızca “kadın” anlamına geliyor gibi görünse de, tarihsel bağlamı, sosyal anlamları ve kültürel çağrışımlarıyla çok daha zengin ve katmanlı bir hikâye anlatır. Gelin, bu kısa ama anlamı büyük kelimenin dünyasına birlikte bir yolculuk yapalım. 「女」 (Onna) – Basitçe “Kadın” Japonca’da 「女」 kelimesi doğrudan “kadın” anlamına gelir ve telaffuzu onna şeklindedir. Modern Japonca’da günlük konuşmalardan yazılı metinlere kadar son derece yaygın kullanılır. Örneğin: 女の人…
14 YorumKamulaştırma Aşamaları Nelerdir? Cesur Bir Büyüteç, Net Bir Yol Haritası Kamulaştırma… Kâğıt üstünde “toplum için en iyisi” denilerek başlayan süreç, pratikte çoğu kez insanların evlerine, tarlalarına, hatıralarına dokunan sert bir müdahaledir. Evet, kamusal projeler gerekir; yol da hastane de köprü de hayat kurtarır. Ama soralım: “Kamu yararı” dediğimiz şey her zaman gerçekten kamuya mı yarar, yoksa kolayca esnetilen bir sihirli parola mıdır? Gel, birlikte kamulaştırmanın aşamalarını hem adım adım kuralına göre kuralım, hem de her adımın gölgesine bir eleştirel ışık tutalım. — 1) İhtiyaç Analizi ve Proje Planlama: Temelin Temeli İlk adım, projeye gerçekten ihtiyaç olup olmadığını ortaya koyan ihtiyaç…
16 YorumGözlem Kelimesinin Kökü Nedir? Bilginin, Varlığın ve Ahlakın Kesişiminde Bir Felsefi Yolculuk Bir Filozofun Sessiz Başlangıcı Bir filozof için her kelime, bir evrenin kapısıdır. Bir sabah pencereden dışarı bakarken fark ederiz ki “gözlem” dediğimiz şey, yalnızca bakmak değildir. O, anlamanın, fark etmenin, hatta yargılamanın başlangıcıdır. Gözlem kelimesi kulağa sade gelir; fakat kökeninde insanın bilgiye, ahlaka ve varlığa dair arayışı yatar. “Gözlem kelimesinin kökü nedir?” sorusu aslında yalnızca dilbilimsel bir merak değil; aynı zamanda insanın dünyayı nasıl deneyimlediğine dair derin bir felsefi sorudur. Etimolojik Yolculuk: Göz ve Lem’in Hikâyesi “Gözlem” kelimesi, Türkçede “göz” kökünden türemiştir. Göz, varlıkla ilk temas noktasıdır —…
14 YorumAdeno Göz Virüsü Nasıl Temizlenir? Kültürel Ritüellerle İyileşmeye Antropolojik Bir Bakış Bir Antropoloğun Merakıyla Başlamak Adeno göz virüsü denildiğinde, çoğu insanın aklına tıbbi bir hastalık, mikroskobik bir tehdit gelir. Fakat bir antropolog için bu virüs yalnızca biyolojik bir olgu değildir; aynı zamanda insan kültürünün, inançlarının ve topluluk içindeki etkileşim biçimlerinin yansımasıdır. Çünkü her toplum, hastalığı yalnızca bedensel bir sorun olarak değil, sembolik bir bozulma ya da denge kaybı olarak görür. Bu yüzden “Adeno göz virüsü nasıl temizlenir?” sorusu, yalnızca bir tedavi yöntemini değil, kültürlerin hastalıkla kurduğu anlam ilişkisini de sorgular. Antropolojik olarak bakıldığında, gözün “görme” işlevi insanın dünyayla kurduğu anlam…
8 Yorum