Ahbar Ne Demek? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Siyaset bilimi üzerine derinlemesine kafa yoran bir araştırmacı olarak, toplumsal yapıların nasıl şekillendiğini, güç ilişkilerinin nasıl kurulduğunu ve bu ilişkilerin bireylerin ve grupların hayatına nasıl yansıdığını anlamaya çalışıyorum. Toplumların yapısı, aslında çok daha fazla katmandan oluşur; her bir katman, toplumsal normlar, iktidar dinamikleri, ideolojik yapılar ve vatandaşlık gibi olgularla iç içe geçmiştir. Bu yazıda, kelime anlamı olarak “ahbar”ın ne anlama geldiğine bakarken, bu terimi iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık çerçevesinde ele alacağız. TDK’daki anlamıyla “ahbar” kelimesinin ötesine geçip, siyasal bir kavram olarak toplumsal ilişkilerdeki rolünü keşfedeceğiz.…
8 YorumEtiket: bir
Lağvetmek Nasıl Yazılır? Toplumsal Yapıların Dil Üzerindeki Etkisi Toplumsal yapıları anlamaya çalışırken, dilin bu yapıları ne kadar etkilediğini ve bu yapılarla nasıl iç içe geçtiğini gözlemlemek oldukça öğretici olabilir. Bir sosyolog olarak, dilin, toplumsal normları, değerleri ve güç ilişkilerini nasıl şekillendirdiğine dair çok şey öğrendim. Bugün, dilin bir parçası olan ve pek çok kişi tarafından yanlış yazıldığı zamanlarda karşımıza çıkan “lağvetmek” kelimesine odaklanacağız. TDK’ye göre doğru yazımını ve dilin toplumsal işlevini anlamaya çalışırken, bu kelimenin nasıl bir anlam taşıdığına bakacağız. Türk Dil Kurumu (TDK) “lağvetmek” kelimesini, “iptal etmek, geçersiz kılmak, yürürlükten kaldırmak” anlamında tanımlar. Ancak, dildeki bu yazım hataları, yalnızca…
16 YorumHerkesin hayatında, kelimelerle tarif edilemeyen o ağır anlar vardır. Belki bir kayıp, belki bir hayal kırıklığı, belki de insanın içine işleyen bir yalnızlık… İşte ben de bugün, sizlerle böyle bir hikâyeyi paylaşmak istiyorum. Çünkü “çileye girmek” sadece eski zamanlardan kalma bir deyim değil; aslında hayatın ta kendisi, kalbin derinliklerinde yankılanan bir yolculuktur. Bir Hikâyenin Başlangıcı Ali, hayatı boyunca stratejileriyle tanınmış bir adamdı. İşinde başarılı, sorunları çözmede pratik ve mantıklıydı. Onun için çileye girmek, bir engeli aşmak, bir problemi çözmek demekti. Ne kadar zor olursa olsun, bir çıkış planı yapar, o planı uygulamaya koyar ve yoluna devam ederdi. Zeynep ise bambaşka…
14 YorumHırtlamba Ne Demek TDK? Unutulmuş Bir Sözcüğün Kültürel İzinde Dil, bir toplumun belleğidir. Her kelime, geçmişten bugüne taşınan bir anlam kırıntısı, bir duygu izi, bir düşünce biçimidir. Hırtlamba kelimesi de bu izlerin arasında sessizce duran, ama dikkatle bakıldığında büyük bir kültürel zenginliği yansıtan sözcüklerden biridir. Türk Dil Kurumu’na göre “hırtlamba”, neşeli, patırtılı, biraz da gürültücü bir oyun ya da davranış biçimini ifade eder. Fakat bu sade tanımın arkasında, halk kültüründen mizaha, edebiyattan gündelik yaşama uzanan derin bir tarihsel arka plan gizlidir. Hırtlamba’nın Kökeni ve Tarihsel Katmanları Hırtlamba kelimesi eski Türkçede “hırt” (sert, kaba ses çıkaran) ve “lamba” (aydınlatıcı, parlayan nesne)…
14 YorumHazırsanız, tarihin en mayasız ama en dolu dolu bayramına doğru yolculuğa çıkıyoruz! Kahkahalarınızı hazırlayın, çünkü bu yazı biraz unlu mamul eksik ama bolca mizah içeriyor. Yahudilerin Mayasız Bayramı Nedir? – Hamursuzlukta Derin Anlamlar, Yumuşak Espriler Bir düşünün… Evdeki tüm mayalı ekmekleri, simitleri, poğaçaları ortadan kaldırıyorsunuz. Sonra sofrada sadece mayasız ekmek, yani “matza” kalıyor. İşte Yahudilerin Mayasız Bayramı, yani Pesah (Passover) tam olarak bu! Ama durun, sadece bir “diyet haftası” değil; tarih, özgürlük ve biraz da mutfak telaşı dolu bir hikâye bu. Bir Mutfak Operasyonu: Hamuru Kaç Dakikada Kurtarabiliriz? Pesah’ın çıkış noktası, İsrailoğulları’nın Mısır’dan aceleyle kaçarken hamurlarını mayalanmaya fırsat bulamadan pişirmesidir.…
8 YorumBir Tarihçinin Gözünden: Halep Keçisi ve Çiftleşme Döneminin Tarihsel Serüveni Tarih boyunca insan ile hayvan arasındaki bağ, yalnızca ihtiyaçlara değil, duygulara da dayanmıştır. Anadolu’nun tozlu yollarında, Orta Doğu’nun sıcak rüzgârları altında yürüyen bir tarihçi olarak Halep keçisini anlamak, yalnızca bir türün biyolojik döngüsünü çözmek değildir; aynı zamanda insanlığın tarımsal hafızasına, toplumsal dönüşümüne ve doğayla kurduğu ilişkinin evrimine tanıklık etmektir. Çünkü her doğum, her mevsimsel döngü, insanın doğayla olan ortak tarihinin bir parçasıdır. Geçmişin İzinde: Halep Keçisinin Kökeni Halep keçisi, kökenini Suriye’nin Halep bölgesinden alır. Bu coğrafya, binlerce yıldır tarım ve hayvancılığın kesiştiği, medeniyetlerin beslendiği bir yerdir. İlk çiftlik toplumları burada,…
14 YorumOnna Ne Demek? Bir Kelimenin Ardındaki Kültür, Hikâye ve Gerçekler Bir dil öğrenirken en basit kelimeler bile sizi o kültürün derinliklerine çeken güçlü kapılar olabilir. Japonca’daki 「女」 (onna) kelimesi de tam olarak böyle bir kelime. İlk bakışta yalnızca “kadın” anlamına geliyor gibi görünse de, tarihsel bağlamı, sosyal anlamları ve kültürel çağrışımlarıyla çok daha zengin ve katmanlı bir hikâye anlatır. Gelin, bu kısa ama anlamı büyük kelimenin dünyasına birlikte bir yolculuk yapalım. 「女」 (Onna) – Basitçe “Kadın” Japonca’da 「女」 kelimesi doğrudan “kadın” anlamına gelir ve telaffuzu onna şeklindedir. Modern Japonca’da günlük konuşmalardan yazılı metinlere kadar son derece yaygın kullanılır. Örneğin: 女の人…
14 YorumKöpeğe Neden “İt” Denir? Bir Kelimenin Hikâyesi, Bir Dostluğun İzleri Size bir hikâye anlatmak istiyorum… Bir sabah, kentin karmaşasıyla uyanan küçük bir mahallenin sokaklarında, iki farklı bakış açısının kesiştiği bir yerde başlayan bir hikâye bu. Biri dünyaya çözüm arayarak bakan, planlı, analitik bir adam: Cem. Diğeri ise kalbiyle düşünen, duygularını ön planda tutan bir kadın: Elif. Ve ikisinin hayatını altüst eden bir üçüncü karakter: sahipsiz bir köpek. Bir Sokak, Bir Karar, Bir Kelime Cem, sabah yürüyüşlerinde hep aynı rotayı izlerdi. O gün de her zamanki gibi planlı adımlarla ilerlerken, sokağın köşesinde titreyen bir köpek gördü. Kirli, zayıf ve gözlerinde derin…
14 YorumDolmalık Fıstık ve Çam Fıstığı: Tarihsel Köklerden Sofralara Uzanan Bir Ayrım Geçmişi anlamak, bazen büyük savaşları ya da hanedan değişimlerini incelemekten değil, sofralarımızdaki küçük detaylara dikkat etmekten geçer. Benim için bir tarihçi olarak bu detaylardan biri fıstıktır. Evet, kulağa sıradan gelebilir; ama dolmalık fıstıkla çam fıstığı arasındaki farkı anlamak, aslında tarihsel süreçlerin ve toplumsal dönüşümlerin nasıl gündelik yaşama yansıdığını görmek demektir. Sofralar, tarihin sessiz tanıklarıdır; tıpkı bir dolmanın içindeki minik fıstık tanesinin bize ticaret yollarını, ekonomik ilişkileri ve kültürel alışkanlıkları anlatması gibi. Osmanlı Sofralarından Günümüze: Fıstığın Tarihsel Yolculuğu Dolmalık fıstık olarak bildiğimiz tür, aslında yer fıstığı veya antep fıstığı ailesinden…
8 YorumKaolin Kili Nereden Alınır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Yolculuk “Bir malzeme yalnızca bir ürün değil, aynı zamanda bir hikâyedir.” Kaolin kili hakkında konuşurken bu cümle kulağa romantik gelebilir ama aslında derin bir gerçeği yansıtır. Çünkü nereden, nasıl ve kimlerden aldığımız, doğaya ve topluma karşı sorumluluğumuzun bir göstergesidir. Bu yazı, yalnızca “kaolin kili nereden alınır?” sorusuna yanıt vermekle kalmayacak; aynı zamanda bu basit gibi görünen alışveriş tercihini toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde sorgulamamıza vesile olacak. Kaolin Kili Nedir ve Neden Önemlidir? Kaolin kili, doğada beyaz renkte bulunan ve kozmetikten seramiğe, ilaçtan sanata kadar geniş…
8 Yorum