Kategori: Makaleler

Giriş: Seçimler ve Kaynak Kıtlığı – Ekonominin Temel Dinamikleri Hayat, sürekli olarak seçimler yapmamızı gerektiren bir yolculuk. Her seçim, bir başka alternatifin reddedilmesi anlamına gelir. Ekonomi, tam olarak bu noktada devreye girer; çünkü her ekonomik karar, kaynakların kıtlığı karşısında yapılan bir tercihtir. Bir ürün veya hizmetin elde edilmesi, diğer bir seçeneğin kaybedilmesi demektir. İşte bu seçimlerin arkasında, fırsat maliyeti kavramı bulunur: Bir kararın sonucunda kaybedilen fırsatlar, aslında kararın gerçek maliyetini oluşturur. Her insan, aynı şekilde ekonomik açıdan bu tür seçimler yapar. İçinde bulunduğumuz dünyada, her an karşılaştığımız seçenekler, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden değerlendirilmelidir. Bu yazıda, “ita etmek” terimi…

Giriş Ne İşe Yarar? Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Bir metni okurken, ilk cümlelerin gücü birçok okuyucuyu etkileyebilir. Kitapların kapağını açtığınızda, gözlerinizi ilk çeken şey giriş kısmıdır. Edebiyatın gücünde, bir hikayeye başlama şeklinin, okuyucunun zihninde nasıl bir etki yaratacağını anlamak kritik bir rol oynar. O ilk adım, anlatıcının bizi bir dünyaya davet etmesi, bizi bir karakterin ruhuna çekmesi, hayal gücümüzü ateşlemesi gibi bir işlevi yerine getirir. Peki, gerçekten giriş ne işe yarar? Bir metnin başındaki o birkaç satır, bir öykü ya da romanın kaderini nasıl şekillendirir? Edebiyatla ilgili ilk izlenimimiz, girişin dünyayı nasıl kurduğudur. Bir kitabın, bir şiirin veya bir oyun…

Bir Merakın Peşinde: “Getir gece açık mı?” Karanlığın çöktüğü, sokak lambalarının turuncu bir huzme gibi düşmeye başladığı o anda, zihnimizde bazen basit bir soru belirir: “Getir gece açık mı?” Bu soru yüzeyde bir hizmet saati sorgusu gibi görünse de, daha derinlere indiğimizde bilişsel süreçlerin, duygusal tepkilerin ve sosyal etkileşimlerin karmaşık bir örüntüsüyle karşılaşırız. Basit bir tüketici merakı, aslında insan davranışlarının psikolojik katmanlarını aydınlatan bir penceredir. Bu yazıda, gece hizmet veren platformlara ilişkin merakımızı bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifleriyle inceleyeceğiz. Okuyucuyu kendi içsel deneyimlerini sorgulamaya davet eden sorularla ilerlerken, araştırmalardan, meta-analizlerden ve vaka çalışmalarından örnekler sunacağım. Anahtar kelimeler doğal bir…

Rölatif İlke: Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Doğru ve Yanlış Arasında, Herkesin Gerçeği Farklı Mıdır? Bir sabah, küçük bir çocuk sormaya başlar: “Neden bazı şeyler doğru, bazı şeyler yanlış?” Bu basit ama derin soru, insanın düşünsel yolculuğunun başlangıç noktasını simgeler. Yaşamımızda sürekli olarak kararlar alır, doğruyu yanlıştan ayırmaya çalışırız. Ancak, bu eylem her zaman o kadar net midir? Eğer bir kültür ya da birey için doğru olan şey, başka birisi için yanlışsa, hangi ölçüte göre bu farkları değerlendiririz? Felsefe, bu tür sorulara cevaplar ararken, insanın varlık, bilgi ve etik anlayışını sorgular. Rölatif ilke de bu tür temel…

Kalın Ünlüler: Toplumsal Yapılar ve Duyguların İncelenmesi Hepimiz günlük hayatta dilin ve iletişimin ne kadar güçlü bir araç olduğunu deneyimledik. Kelimeler, duyguları ve düşünceleri ifade etmenin ötesinde, kimlikleri, güç ilişkilerini ve toplumsal normları şekillendirir. Ama bu kelimeler, özellikle seslerin ve ünlülerin farklı biçimlerinde kendini nasıl gösteriyor? Türkçede, “kalın ünlüler” olarak tanımlanan sesler, dilin yapısal öğelerinin ötesinde, aynı zamanda toplumsal yapılarla nasıl bir etkileşim içinde olabilir? Bu soruyu sormak, dili ve toplumu anlamak için iyi bir başlangıçtır. Kalın ünlüler, Türkçede, genellikle geniş ağızla çıkarılan ve vücut yapısı ile ilişkilendirilebilecek seslerdir. Bu sesler, konuşurken daha “gür” ve “derin” bir şekilde duyulur; “a”,…

Gensoru Yolu Nedir? Ekonomi Perspektifinden Kapsamlı Bir İnceleme Kaynaklar kıt olduğunda, her seçim—ister bireysel hayatında ister toplumun geleceğinde olsun—bir bedel ödemeyi gerektirir. Bu bedel, zaman, fırsat, para veya güven olabilir. Ekonomi bilimi, insan tercihlerini bu kıtlık ve seçimler bağlamında anlamaya çalışır: Her seçim bir fırsat maliyeti taşır ve bu maliyetler, piyasa dinamikleri, kamu politikaları ve toplumsal refah üzerinde derin etkiler yaratır. Parlamenter sistemlerde uygulanan mekanizmalar, özellikle devletin ekonomik karar alma süreçlerini etkileyebileceğinden dolayı, ekonomi açısından da stratejik öneme sahiptir. Bu mekanizmalardan biri “gensoru yolu”dur. Peki gensoru yolu nedir ve ekonomiyle nasıl kesişir? Gensoru, hukuken bir siyasi terim olsa da devletin…

Gen ve Genom Arasındaki Fark: Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Bir ekonomist ya da toplumun refahını düşünen bir birey olarak, dünya üzerindeki her hareketin, her seçim ve her kaynak kullanımı arasındaki ilişkileri ve bunların sonuçlarını görmek oldukça önemlidir. Kaynaklar kıttır ve her seçim bir fırsat maliyetini beraberinde getirir. Bu, biyolojik dünyada da geçerli olan temel bir ilkedir. Genetik yapıyı anlamak, biyoteknoloji ve sağlık politikaları üzerinden yapılacak tüm analizlerde kritik bir yer tutar. Ancak “gen” ve “genom” arasındaki fark, genetik alanındaki uzmanlık gereksinimlerini anlamakla kalmaz, aynı zamanda bu farkın toplumsal refah, piyasa dinamikleri ve bireysel karar mekanizmaları üzerindeki etkilerini de sorgulamamıza olanak…

Gaffur Kelimesi Ne Demek? Bir Toplumsal İnceleme Bir kelime, bir kavram, zamanla bir toplumun dinamikleriyle şekillenir ve onun kültürel kodlarına göre farklı anlamlar kazanabilir. Hepimiz çevremizdeki dünyayı, bizden önceki kuşakların mirası ve günümüzün kolektif zihniyetiyle şekillendiriyoruz. Gaffur kelimesi de tam olarak bu şekilde, zaman içinde değişen, toplumun sosyo-kültürel yapısına göre anlam kazanan bir kelimedir. Bu yazıda, “Gaffur” kelimesinin derin anlamına inmeye çalışacak ve onu sosyolojik bir çerçevede ele alacağız. Toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri bağlamında “Gaffur”u inceleyeceğiz. Dilerseniz, bu kelimenin ne anlam taşıdığını derinlemesine keşfederken, kendi deneyimlerinizi de düşünmeye davet ediyorum. Gaffur Kelimesinin Temel Anlamı “Gaffur”…

Türkiye’deki Kadınların Yüzde Kaçı Çalışıyor? Bilimsel Bir Mercekle Bakalım Günümüz Türkiye’sinde kadınların çalışma hayatına katılımı, her geçen yıl biraz daha artıyor. Ama bu artış ne kadar hızlı? Ve aslında, Türkiye’deki kadınların yüzde kaçı gerçekten çalışıyor? Bu sorular, toplumda sıkça tartışılan, ama bir türlü net bir cevaba ulaşamayan konulardan. Bir araştırmacı olarak, bu soruyu gündelik bir dilde, ama bilimsel bir bakış açısıyla ele almak istiyorum. Sizi rakamlarla boğmadan, bu konuyu daha anlaşılır kılmaya çalışacağım. Kadınların Çalışma Oranı: 2021 Verilerine Göre Neler Söylüyor? Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2021 yılında Türkiye’deki kadınların iş gücüne katılım oranı %34,2 civarındaydı. Bu, aslında kadınların…

Kendimi Geliştirmek İçin Ne Yapmalıyım? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir Pedagojik Bakış Hepimiz bir şekilde hayat boyunca öğrenmeye devam ederiz. Öğrenme, yalnızca okulda ya da bir eğitimin parçası olarak yapılan bir aktivite değil; yaşamın her anında, her yaşta sürekli bir süreçtir. Peki, kendimizi geliştirmek için ne yapmalıyız? Bu sorunun cevabı, sadece dışsal başarılara ulaşmakla değil, aynı zamanda içsel bir dönüşüm sağlamayla da ilgilidir. Öğrenmenin gücü, bireylerin düşünce tarzlarını, yeteneklerini ve toplumsal ilişkilerini dönüştürme potansiyeline sahiptir. Ancak bu dönüşüm nasıl sağlanır? Hangi yöntemler, hangi düşünme süreçleri bizim için en etkili olur? Bu yazıda, öğrenmenin dönüştürücü gücünü pedagojik bir bakış açısıyla ele…