Uzayda Kaç Gün Kalabiliriz? Bir İzmirli Gençten Mizahi Bir Bakış
Ayda 30 Gün, Uzayda Ne Kadar?
Şimdi, hepimizin bildiği bir şey var: İzmir’de yaşıyor olmak demek, sabahın köründe bile sıcak çayın yanında muhabbeti koymak demek. Ama bugüne kadar “uzaya gitsem, ne kadar kalırım?” diye düşündüğünüz oldu mu? Ha, aslında bu konuda hepimiz biraz tembeliz. Yani, uzaya gidip gitmek, gitse bile kaç gün kalabileceğimize dair ciddi bir araştırma yapmadık değil mi? Şu anda hemen kafanızı kaldırıp “Ne kadar kalsak ya?” demek için bekliyorsunuz, ama gelin, bir de benim gözümle bakalım.
Öncelikle şunu kabul edelim: Uzayda, İzmir’deki gibi kahvaltı yapmamız imkansız. Yani, uzaya giderken en büyük hayalim, kedimi yanıma almak olurdu. Ama nasıl olsa kediye “uzaya gideceğiz” demek, ona sadece daha fazla yemek aldırmak olurdu. Peki, böyle uzay yolculuklarında kaç gün kalabiliriz?
Uzay Yolculuğu ve Bedenimizin Hâli
Evet, evet, anladım! Uzayda kaç gün kalabileceğimiz sorusu, çoğumuzun merak ettiği bir şey. Ama en önce şu konuda net olalım: Uzaya gitmek, şehre gitmek gibi değil. Hani İzmir’de “ya bi’ hafta sonu Bergama’ya gidelim” dediğimizde, “Tamam, 2 saatlik yol. Gidelim” deriz ya, öyle değil! Şimdi, tam olarak nereye gittiğimiz önemli. Eğer Dünya’nın yörüngesinde bir alanda kalacak olsak, yani Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) gibi bir yerde, belki de günlerce kalabilirdik. Ama derin uzaya gidersek, iş değişir.
Gelin, fiziksel açıdan bakarsak. Uzayda uzun süre kalmak demek, bedensel değişimlere hazırlıklı olmak demek. Sadece birkaç gün içinde kaslarınız eriyebilir, kemikleriniz güçsüzleşebilir. Evet, İzmirliler olarak çok hareketli olmasak da (özellikle sabah kahvaltısına gitme hızımızı ölçerim, hepimiz tembelizdir), uzayda bu “devamlılık” sorunu ciddiye biner. Yani, hemen bir şekilde kaslarınız zayıflamaya başlar ve boyunuz bile uzayda biraz kısalabilir (ama zaten 1.75 boyunda biri olarak, 1.70 olmam çok da önemli değil tabii).
Uzayda Kaç Gün Kalabiliriz? Gerçekçi Bir Durum
Şimdi, gelin biraz daha ciddi olalım (yani, aslında olamayacağız çünkü ben ciddi olamam ama birkaç dakikalığına deneyelim). Uzayda bir insanın kaç gün kalabileceği, çoğunlukla uzay mekiğinin, aracın veya uzay üssünün ne kadar süre dayanabileceğiyle alakalı. Örneğin, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) insanlar şu an 6 aya kadar kalabiliyorlar. Tabi bu arada, 6 ay boyunca kimse koca bir dağ gibi bir yığında patates kızartması yiyerek vakit geçirmiyor. Tam tersine, çok yoğun bir şekilde fiziksel ve psikolojik testlere tabi tutuluyorlar.
Bir soru daha: Eğer orada birileriyle birlikte olsanız, sinirleriniz nasıl olurdu?
Benim için, 6 saat birlikte kalınca bile sabah kahvaltısında şekerli reçel mi, ekşili zeytin mi meselesi bir kavga konusu olabilir. Peki, 6 ay? Sanırım bir yerden sonra “Kardeşim, artık bu çok fazla” diye bağırırdım.
Aşağıda böyle bir diyalog geçerse, nasıl olur?
Arkadaşım: “Ya abi, seninle 6 aydır buradayız ve sen hâlâ ne kadar ekşi zeytin yiyebilirsin?”
Ben: “Vallahi ben de bilmiyorum ama bir yerde ‘uzayda zeytin yapması lazım’ diye bir kanun var, o yüzden işte. Lütfen sabah sabah bana ekşi zeytinleri ver.”
Arkadaşım: “Beni çileden çıkarıyorsun.”
Ben: “Biliyorum, en iyi uzay yolculukları böyle olur zaten.”
Tabii, şaka bir yana, psikolojik olarak bile zorlayıcı olabiliyor. 6 ay boyunca, insanların her şeyini görüyorsunuz. Hatta bazı astronotlar, bu kadar uzun süre yalnız kalınca yalnızlık hissi nedeniyle depresyona bile girebiliyorlar.
Tekrar Dünya’ya Dönmek İsteyen Var mı?
Bir de şöyle bir durum var, mesela bir gün uzaya gidip, 6 ay kalmaya karar verdiniz diyelim. 180 gün sonra, o ‘uzayda kaç gün kalabileceğiniz’ sorusunu tekrar sormak istiyorum. 180 gün, İzmir’de 180 yıl gibi gelebilir! (İzmirli birine 180 gün boyunca “Evde kal” demek, İstanbul’a giderken bile 5 dakika durmaya bile razı gelmemek gibi bir şeydir.)
Peki, 6 ay sonra Dünya’ya geri dönmek isteyen bir astronot kimdir? İşte bunlar işin ciddiyeti. Herkes uzaya gitmek ister ama işin içinde o kadar çok test, psikolojik baskı ve fiziksel zorluk var ki, dönmek isteyen bir astronot, adeta “Ne kadar uzay, ne kadar zaman?” diyebilir.
Bunu düşünürken aklımda bir başka diyalog da şekillendi:
Ben: “Evet, tamam, bir uzay yolculuğuna çıkmaya karar verdim. Ama sadece bir hafta, sonra dönüş biletimi alırım. Yani, patates kızartması olmadan yaşayamam!”
Arkadaşım: “Uzaya gitmek zor değil, ama sabah çayı içmeden hayatta kalmak çok zor, anladın mı?”
Ben: “Evet, galiba. Patates kızartması da bir şey değil, kahvaltı yapmak bile evden çıkmaktan zor! ”
Sonuç: Uzayda Ne Kadar Kalabiliriz?
Sonuç olarak, şu an için uzayda çok uzun süre kalabilmek, fiziksel ve psikolojik olarak pek mümkün değil. En fazla 6 ay kadar dayanabilirsiniz ve o da zorla! Şu anki teknolojilerle, uzay yolculuklarını sürdürebilmek, orada yaşamaya alışabilmek bayağı ciddi bir konu. Ama, belki de bir gün, “Uzayda kaç gün kalabiliriz?” sorusunun cevabını çok daha net verebileceğiz. O zamana kadar, bizler burada günlük hayatımıza devam ederken, belki de gelecekteki uzaylılara bir gün şu cevabı verebiliriz:
“İzmir’de kahvaltı yaparak uzaya gitmek aslında zor değil, ama ‘kaç gün kalabileceğimi’ düşünmek… O çok daha zor.”
Peki ya siz? Uzayda kaç gün kalmak istersiniz?